Diş çekimi ve yirmi yaş dişleri

Diş ne zaman çekilir?

• Diş, diş eti seviyesinin altında kırılmış veya çatlamışsa.
• Çürük, dişin yeniden yapılamayacağı kadar derinse.
• İleri diş eti hastalığı dişi taşıyan kemiği yıkmışsa.
• Kanal tedavisi başarısız olmuş ve yenilenmesi mümkün değilse.
• Bir yirmi yaş dişi tekrarlayan enfeksiyona yol açıyor veya önündeki dişe zarar veriyorsa.

Çekim geri alınamaz. Bir dişi çekmeden önce kanal tedavisi, kaplama veya diş eti tedavisiyle öngörülebilir biçimde korunup korunamayacağı değerlendirilir.

Basit çekim mi, cerrahi çekim mi?

Hangi tür çekime ihtiyacınız olduğuna hekiminiz röntgen veya 3 boyutlu tomografi üzerinde karar verir. Her ikisi de lokal anestezi altında yapılır: baskı hissedersiniz, keskin ağrı hissetmezsiniz.

Yirmi yaş dişleri

Her yirmi yaş dişinin çekilmesi gerekmez. Tamamen sürmüş, sağlıklı ve temizlenebilen bir yirmi yaş dişi yerinde kalabilir. Yarı sürmüş bir diş tekrarlayan diş eti enfeksiyonlarına (perikoronit) yol açıyorsa, dişte çürük varsa, önündeki dişe zarar veriyorsa veya çevresinde kist oluşmuşsa çekim önerilir.

Alt yirmi yaş dişleri, alt dudağa, çeneye ve dile his veren sinirlere yakın olabilir. 3 boyutlu tomografi bu yakınlığı gösterir. Çekimden sonra geçici uyuşukluk az sayıda hastada görülür; kalıcı uyuşukluk nadirdir, %1'in oldukça altındadır. Üst yirmi yaş dişleri ise sinüse yakın konumdadır; hekiminiz bunu da tomografide değerlendirir.

Kimlerde ek önlem gerekir?

• Kan sulandırıcı kullananlar: çoğu çekim ilaç kesilmeden, yerel kanama kontrolü yöntemleriyle yapılabilir. İlacınızı kendiniz bırakmayın; plan sizinle ve gerekirse doktorunuzla birlikte yapılır, güncel bir kan tahlili istenebilir.
• Osteoporoz için bifosfonat veya benzeri ilaç kullananlar ve baş-boyun bölgesine radyoterapi almış olanlar: kemik iyileşmesi gecikebilir; çekim özel önlemlerle planlanır.
• Kontrolsüz diyabet, kalp hastalıkları veya bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler: çekim zamanı ve gerekli önlemler doktorunuzla birlikte belirlenir.
• Gebelik: acil olmayan çekimler genellikle gebeliğin ikinci üç aylık dönemine veya doğum sonrasına bırakılır.

Kullandığınız tüm ilaçları ve hastalıklarınızı muayenede hekiminize bildirin.

İleride implant için kemiği korumak

Çekimden sonra çene kemiği küçülür; bu küçülme ilk 3–6 ayda en hızlıdır ve kemik ilk yıl içinde genişliğinin yaklaşık yarısına kadarını kaybedebilir. Bu durum ileride implant yerleştirilmesini zorlaştırabilir. Soket koruma bu kaybı azaltır: boşalan diş yuvasına kemik grefti yerleştirilir, üzeri bir membran veya kolajenle kapatılır ve bölge implanttan önce yaklaşık 3–6 ay iyileşir. Bkz. kemik grefti ve sinüs lifting.

Kemik sağlamsa ve aktif enfeksiyon yoksa implant bazen çekimle aynı seansta yerleştirilebilir. Bunun sizin için uygun olup olmadığına 3 boyutlu tomografi üzerinde karar verilir.

Üst arka diş çekimi ve sinüs

Üst arka dişlerin kökleri sinüse yakın olabilir. Çekim sırasında sinüse bir açıklık oluşursa açıklık kapatılır ve size birkaç gün burnunuzu sert sümkürmemeniz, ağzınız kapalı hapşırmamanız ve pipetle içmemeniz söylenir. Hekiminizin verdiği süre boyunca bu önerilere uyun ve belirlenen kontrole gelin.

Riskler ve olası yan etkiler

• Özellikle kan sulandırıcı kullananlarda kanama.
• Birkaç gün süren şişlik, morarma ve çene kaslarında sertlik.
• Diş yuvasında enfeksiyon.
• Komşu dişteki dolgu veya kaplamanın zarar görmesi.
• Alt yirmi yaş dişlerinden sonra uyuşukluk, üst arka dişlerden sonra sinüse açıklık.
• Bifosfonat kullananlarda veya baş-boyun radyoterapisi almış olanlarda gecikmiş kemik iyileşmesi.

Kuru soket (alveolit)

Kuru soket, diş yuvasındaki kan pıhtısının dağılması veya kaybolması ve kemiğin açıkta kalmasıyla oluşur. Genellikle çekimden 2–4 gün sonra, kulağa yayılabilen zonklayıcı bir ağrı ve kötü bir tatla başlar. Rutin çekimlerin yaklaşık %1–5'inden sonra, alt yirmi yaş dişlerinden sonra ise daha sık görülür. Sigara, zor bir çekim ve daha önce kuru soket geçirmiş olmak riski artırır.

Tedavisinde yuva yıkanır ve yatıştırıcı bir pansuman yerleştirilir; ağrı genellikle 1–2 gün içinde azalır ve yuva sonraki haftalarda iyileşir. Antibiyotik normalde gerekmez.

Alternatifler

Çekimin alternatifi, mümkünse dişin korunmasıdır: enfekte bir diş için kanal tedavisi, kırık veya zayıf bir diş için dolgu ya da kaplama, diş eti hastalığı nedeniyle sallanan bir diş için diş eti tedavisi. Bu seçenekler dişin kökü ve çevresindeki kemik yeterince sağlamsa uygulanabilir.

Belirti vermeyen ve temizlenebilen yirmi yaş dişlerinde çekim yerine düzenli kontrol ve röntgenle izlem de bir seçenektir. Hangi seçeneğin uygun olduğuna muayeneden sonra karar verilir.

Çekim sonrası bakım: ilk günler

• Gazlı bezi 30–45 dakika boyunca ısırın.
• İlk gün ağzınızı çalkalamayın, sert tükürmeyin, pipetle içmeyin ve sigara içmeyin.
• İlk saatlerde yanağınıza 10 dakika uygulayıp 10 dakika ara vererek soğuk kompres yapın.
• Yumuşak, ılık yiyecekler tüketin ve diğer tarafla çiğneyin.
• İkinci günden itibaren yemeklerden sonra ılık tuzlu suyla nazikçe çalkalayın.
• 48 saat boyunca alkol, sauna ve ağır egzersizden kaçının.
• Kanama sıkı baskıyla durmuyorsa, şişlik üçüncü günden sonra artıyorsa veya ateşiniz çıkarsa kliniğinize başvurun.

Çekilen dişin yerine ne yapılır?

Eksik bir arka diş, komşu dişlerin boşluğa doğru eğilmesine ve karşı dişin boşluğa uzamasına yol açar; bu nedenle çoğu durumda dişin yerine bir restorasyon yapılması önerilir. Yirmi yaş dişleri bunun istisnasıdır.

• Diş implantı: 3–6 aylık iyileşmeden sonra, seçilmiş durumlarda aynı gün.
• Köprü: genellikle diş eti iyileştikten sonra, çoğu zaman 2–3 ay içinde; bu süre içinde boşluğu geçici bir köprü doldurabilir.
• Bölümlü protez: çekim günü takılabilir ve diş eti iyileştikçe uyumlaması yenilenir.

Muayene ve randevu için kliniğimize telefonla veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.